جليل عرفان منش
151
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
دو روايت يكى باشد . « 93 » صاحب مسند الامام الرضا عليه السّلام مىنويسد : ابو نصر احمد بن عبيد گويد : از جدّم شنيدم هنگامى كه حضرت رضا عليه السّلام در زمان مأمون وارد نيشابور شد من مأمور خدمتگزارى و ادارهء كارهاى او شدم ، چون از نيشابور بيرون شد تا سرخس او را مشايعت كردم . پس از اين كه از سرخس بيرون شد در نظر داشتم تا مرو همراه او باشم اما يك منزل كه از سرخس دور شديم حضرت سر خود را از كجاوه بيرون كرد و فرمود : اى بندهء خدا برگرد ، تو وظايفت را دربارهء ما انجام دادى با ما نيكو معاشرت كردى و مشايعت حدّ معينى ندارد . عرض كردم : به حق جدّت مصطفى و مرتضى و مادرت حضرت فاطمهء زهرا عليها السّلام حديثى براى من بگو تا دلم آرام گيرد و من از خدمت شما برگردم حضرت فرمود : از من حديث طلب مىكنى در حالى كه مرا از كنار قبر جدّم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بيرون آوردند و نمىدانم عاقبت كار من چه خواهد شد . و اينها با من چگونه رفتار خواهند كرد . « 94 » راه قديمى سرخس به مرو بنابر گفتهء يعقوبى در البلدان ، راه سرخس بر جادهء اعظم تا مرو شش منزل راه است كه اوّلين منزلگاه آن « اشتر مغاك » است . منزل دوم « تلستانه » و منزل سوم « دمدانقان » و منزل چهارم « كنوكرد » و آخرين منزل مرو است . يعقوبى مىافزايد : املاك خاندان على بن هشام بن فر خسرو در كنوكرد است و اين منازل در ميان دشت و بيابان واقع است و هر منزلى از آنها داراى دژى است كه اهل آن منزل از تعرّض تركان در آن متحصن مىشوند و چه بسا تركان بر بعضى از اين منازل شبيخون بزنند . « 95 »
--> ( 93 ) - روايتى را كه سحاب در زندگانى امام رضا عليه السّلام ، به نقل از عيون اخبار الرضا عليه السّلام نقل كرده با آنچه عطاردى نوشته با تفاوتهايى از يك مأخذ است ، امّا متأسفانه مؤلف مأخذ حديث خود را ذكر نكرده است . نگاه و تطبيق كنيد : آثار و اخبار امام رضا عليه السّلام ص 2 - 91 را با مسند الامام الرضا عليه السّلام ، 1 / 61 . ( 94 ) - عطاردى ، آثار و اخبار امام رضا عليه السّلام ، ص 2 - 91 . ( 95 ) - يعقوبى ، البلدان ، ص 55 .